Doszło do tzw. zimnej wojny między ZSRR i jego krajów satelickich, zwanych krajami demokracji ludowej a światem Zachodnim na czele z USA. Przekonanie o agresywności polityki ZSRR i zagrożeniu sowieckim dla Europy Zachodniej, czego przejawem było m.in. utworzenie w 1947 r. Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych i Robotniczych (Kominform), w 1948 r. przewrót komunistyczny w Czechosłowacji, w latach 1948-1949 blokada Berlina Zachodniego przez ZSRR spowodowało, iż kraje Europy Zachodniej już w 1948 r. zawarły przymierze wojskowe (tzw. układ brukselski). W następnym roku przymierze przekształcono w sojusz polityczno-wojskowy, rozszerzony o USA i Kanadę. Utworzono wówczas - na podstawie porozumienia zawartego w 1949 r. w Waszyngtonie - Organizację Paktu Północnoatlantyckiego (North Atlantic Treaty Organisation; NATO). Zgodnie z zawartym porozumieniem, NATO stanowiło sojusz zbiorowej obrony, gwarantujący swym członkom wzajemną pomoc w razie napaści zbrojnej.