Zróżnicowanie strojów ludowych było znacznie większe: wliczając odmiany wykształcone w różnych okresach i w różnych regionach, ich liczba przekroczyłaby 100. Wynikało to z kilku przyczyn. Zmiany polityczne i społeczno-gospodarcze zapoczątkowane w połowie XIX w., nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie, szczególnie na jej środkowo--wschodnich i południowych obszarach, zmieniły pozycję społeczno-ekonomiczną warstwy chłopskiej. Zniesienie pańszczyzny, usamodzielnienie się gospodarzy, wzrost ich zamożności, oświaty, poczucia własnej wartości i godności stały się bezpośrednim bodźcem do manifestowania, właśnie poprzez strój, nowej pozycji społecznej. Nie bez znaczenia pozostawał tworzący się wówczas ruch regionalistyczny i świadomość narodowościowa. To dzięki niej w strojach ludowych, przynajmniej w niektórych odmianach, zaczęto dostrzegać cechy stroju narodowego - polskiego.